دیتا لول 3 (Level 3 Data) چیست و چه اطلاعاتی ارائه میدهد؟
دیتا لول 3 (MBO) سفارشهای قابلنمایش را بهصورت جداگانه نشان میدهد از همین رو جزئیاتی مانند حجم هر سفارش و جایگاه آن در صف را میتوان دقیقتر از دیتای تجمیعی لول 2 بررسی کرد در این راهنما با تفاوت این دو سطح داده،کاربردهای MBO در تحلیل اردر فلو و پیشنیازهای یادگیری آن آشنا میشوید.
- دیتا لول 3 چیست؟
- تفاوت دیتای لول 3 با دیتا لول 2 چیست؟
- شناسه سفارش یا Order ID در لول 3 چگونه کار میکند؟
- کاربرد عملی لول 3 در تحلیل هیت مپ پرو چیست؟
- دیتای لول 3 برای چه بازارهایی فعال است؟
- معرفی دورههای آموزشی لول 2 و لول 3
- مسیر یادگیری دوره لول 2 (ولوم تریدینگ)
- مسیر یادگیری دوره لول 3 (هیتمپ)
- جمعبندی: دیتای لول ۳ چه چیزی به تحلیل بازار اضافه میکند؟
دیتا لول 3 چیست؟
دیتا لول ۳ (Level 3 Data ) شفافترین دیتای بازار در بورس CME است که تمام سطوح قیمت را بدون سانسور نشان میدهد در این دیتا بر خلاف دیتا لول 2 تکتک سفارشها با حجم مجزا شناسه اختصاصی (OrderID) و نوبت دقیق در صف نمایش داده میشوند.
| ویژگی | دیتا لول ۲ (MBP) | دیتا لول ۳ (MBO) |
|---|---|---|
| عمق نمایش | فقط ۱۰ پله اول بازار | کل پلههای قیمتی بازار |
| نمایش حجم | جمع حجمها در هر قیمت | نمایش تکتک سفارشها |
| نوبت در صف | ناممشخص | مشخص و دقیق با شناسه |
دیتای لول ۳ این چالش را برطرف میکند این دیتا در بورس CME به لطف اختصاص شناسه سفارش (OrderID) و شناسه اولویت صف (PriorityID) نوبت و جایگاه اردر لیمیت شما را در صف نقدینگی مشخص میکند تا بدانید چند قرارداد قبل از شما در نوبت است (مستندات رسمی Market by Order در بورس CME) همچنین پلتفرمهای تحلیلی با پردازش رفتار شارژ مجدد سفارشها در این فید سفارشهای آیسبرگ و نقدینگی پنهان نهنگها را برملا میکنند تا تریدر با دیدن جذب واقعی نقدینگی دچار خطای خروج زودهنگام یا استاپ خوردنهای بیجا نشود
تفاوت دیتای لول 3 با دیتا لول 2 چیست؟

تفاوت اصلی این است که دیتای لول 2 فقط جمع کل حجمها را نهایتا تا ۱۰ پله قیمت نشان میدهد اما دیتا لول 2 بدون محدودیت عمق تمام سفارشها را دانه به دانه همراه با شناسه اختصاصی (OrderID) و جایگاه دقیق در صف نمایش میدهد.
- میزان دید از بازار: لول 2 مثل پنجرهای کوچک فقط ۱۰ قدم جلوتر را نشان میدهد،لول 2 کل افق بازار را بدون سانسور باز میکند.
- ریز سفارشها:Level 2 میگوید «روی این قیمت ۱۰۰ سهم است»،Level 3 نشان میدهد «این ۱۰۰ سهم متعلق به چه کسانی است و هر کدام چند سهم دارند».
- نوبت شما در صف: در لول ۲ نمیدانید سفارش شما کی اجرا میشود،در لول ۳ دقیقا میدانید نفر چندم صف خرید یا فروش هستید.
- شناسایی فریبکاری نهنگها: در لول ۲ سفارشهای الکی و فریبنده را باور میکنید،در لول ۳ دست کسانی که سفارش الکی میگذارند و سریع لغو میکنند بلافاصله رو میشود.
جدول مقایسه Data Level 2 و Data Level 3
| ویژگی | دیتا لول ۲ (MBP) | دیتا لول ۳ (MBO) |
|---|---|---|
| نوع پردازش | قیمتمحور | سفارشمحور |
| عمق بازار | ۱۰ پله اول | نامحدود و کامل |
| نمایش حجم | تجمیعی | تفکیکشده |
| نوبت در صف | ناممشخص | دقیق با شناسه |
| تشخیص فیک (اسپوفینگ) | سخت و گمراه کننده | کاملا شفاف |
| ردیابی آیسبرگ | تقریباً غیرممکن | قابل کشف |
| ابزار تحلیل | فوتپرینت | هیتمپ / بوکمپ |
| حجم دیتا | سبک | سنگین |
بررسی فریب اسپوفینگ با دیتای MBP و MBO
فرض کنید قیمت به یک حمایت نزدیک میشود و شما در چارت لول ۲ میبینید روی قیمت ۴۲,۴۰۰ ناگهان یک سفارش سنگین ۵۰۰ لاتی خرید ظاهر میشود.در نگاه اول بر اساس دیتای لول ۲ معاملهگر تصور میکند یک نهنگ یا موسسه مالی وارد شده و آماده حمایت از قیمت است بنابراین اقدام به ورود زودهنگام با سفارش مارکت خرید میکند اما حقیقت پشت پرده چیست؟
حالت اول دیتا MBP: شما ۵۰۰ قرارداد تجمیعی میبینید اما نمیدانید این حجم حاصل ۱ سفارش ۵۰۰ تایی است یا ۵۰ تریدر خرد با سفارشهای ۱۰ تایی همچنین نمیدانید این سفارش چه زمانی ثبت شده و چه کسی قصد لغو آن را دارد قیمت به ۴۲,۴۰۱ میرسد ناگهان آن ۵۰۰ لات ناپدید (Cancel) میشود و قیمت حمایت را با شتاب به پایین میشکند این همان فریب اسپوفینگ (Spoofing) است.
حالت دوم با دیتا لول ۳ (MBO): دیتای لول ۳ به شما نشان میدهد این ۵۰۰ لات دقیقا یک سفارش تکی با یک OrderID مشخص است که درست چند تیک قبل از رسیدن قیمت به سرعت لغو میشود همزمان Data Level 3 در دل سفارشهای لیمیت مشخص میکند که در چه سطوحی واقعا صفهای سفارش واقعی و باسابقه وجود دارند و اردر لیمیت شخصی شما چند قرارداد تا پر شدن (Fill) فاصله دارد.
از وقتی از Data Level 3 استفاده میکنم، به وضوح نیت این اردرها را میبینم و بارها دقیقاً همین شفافیت جلوی ورود اشتباه و ضررهای سنگینم را گرفته است.
💡 تجربه شخصی خودم در مورد دیتا لول 3
در گذشته بارها روی چارت داوجونز دقیقا در دام همین حجمهای فیک میافتادم سفارشهای سنگینی که فکر میکردم دیوار حمایتی هستند اما درست لحظه برخورد غیب میشدند و حد ضررم را فعال میکردند از وقتی از Data Level 3 استفاده میکنم به وضوح نیت این اردرها را میبینم و بارها دقیقا همین شفافیت جلوی ورود اشتباه و ضررهای سنگینم را گرفته است.
مفهوم دیتا MBO در اوردر بوک MBO چیست؟

MBO Data (مخفف Market By Order) یعنی ثبت و انتشار سفارشها بهصورت تفکیکشده (مجزا و تکی) برخلاف MBP که فقط مجموع حجم یک قیمت را نشان میدهد اوردر بوک MBO برای هر سفارش یک شناسه انحصاری (Order ID) حجم دقیق،زمان ثبت و جایگاه نوبت در صف را شفاف میکند.
- هر اردر دارای شناسه مستقل،حجم و زمان ثبت مشخص است.
- مشخص بودن نفرات جلوتر در صف خرید یا فروش بر اساس اولویت زمانی (FIFO).
- جداسازی سفارشهای واقعی بازیگران بزرگ از سفارشهای خرد تجمعی.
شناسه سفارش یا Order ID در لول 3 چگونه کار میکند؟
در دیتای لول ۳ بورس برای هر تکسفارش که وارد سیستم میشود یک شناسه منحصربهفرد (Order ID) و یک شماره اولویت (Priority ID) صادر میکند.این یعنی برعکس lvl2 که حجمها روی هم انباشته شدهاند شما میتوانید ببینید دقیقا کدام سفارش در چه لحظهای وارد شده،چقدر حجم دارد و جلوتر از شما چند نفر در صف هستند و اگر آن سفارش لغو شود چطور کل نقدینگی آن سطح جابهجا میشود.
۱. شناسایی یکتا ( Order ID) چیست؟
وقتی یک معاملهگر بزرگ یا سازمانی سفارشی با حجم ۵۰ لات در قیمت ۴۲,۴۰۰ ثبت میکند سیستم بورس (مثل CME) یک کد اختصاصی (مثلا #90812) به آن اختصاص میدهد نام شخص یا شرکت مشخص نیست و کاملا ناشناس است اما خود سفارش دارای یک اثر انگشتتاپ و پیگیریپذیر میشود.
۲. اولویت صف و زمان ورود (Priority ID) چیست؟
در کنار شناسه،پارامتری به نام Priority ID وجود دارد که مشخص میکند این اردر دقیقا در چه نوبتی قرار دارد چون بازارهای مالی بر اساس قانون اولین ورودی اولین خروجی (FIFO) کار میکنند این شناسه به شما نشان میدهد که دقیقا چند سفارش و چه حجمی جلوتر از شما در صف نشستهاند.
مقایسه دیتای لول ۲ و لول ۳ (Order ID) در نماد طلا
تصور کنید در نماد طلا صف خریدی در قیمت ۲,۳۵۰.۵۰ با حجم کل ۸۵ لات ثبت شده است:
در دیتای لول ۲
شما فقط یک باکس میبینید: (قیمت: ۲,۳۵۰.۵۰ / کل حجم: ۸۵). هیچ اطلاعی ندارید که این ۸۵ لات متعلق به یک بانک است یا دهها تریدر خرد.
در دیتای لول ۳ با Order ID
هسته مچینگ بورس CME این ۸۵ لات را دقیقاً به شکل سفارشهای زیر تفکیک و رهگیری میکند:
سفارش اول (نفر اول صف): Order ID: #448901 / حجم: ۶۰ لات
سفارش دوم (وسط صف): Order ID: #448909 / حجم: ۱۵ لات
سفارش سوم (سفارش شما در انتهای صف): Order ID: #448925 / حجم: ۱۰ لات
ردیابی موقعیت در صف با دیتای لول 3 چگونه انجام میشود؟
![]()
ردیابی موقعیت در صف (Queue Position Tracking) با دیتای لول 3 بر اساس برچسب اولویت زمانی قطعی (MDOrderPriority) در هسته بورس انجام میشود.از آنجا که در فید MBO هر سفارش دارای شناسه و شماره اولویت منحصربهفرد است،پلتفرم معاملاتی حجم سفارشهای جلوتر را با جمع بستن حجم اردرهایی محاسبه میکند که اولویت زمانی بالاتری نسبت به سفارش شما دارند در نتیجه،با وقوع معامله یا لغو سفارشها در نوک صف،کاهش حجم و نوبت پر شدن (Fill) سفارش شما بدون هیچگونه تخمین و با دقت ۱۰۰ درصدی نمایش داده میشود.
منبع:cmegroupclientsite.atlassian.net
تشخیص اوردرهای جعلی و اسپوفینگ با دیتای لول ۳ چگونه است؟
در level 2 سفارشهای جعلی و اسپوفینگ (Spoofing) پنهان میمانند زیرا این دیتا فقط مجموع حجم متمرکز در هر قیمت را نشان میدهد.اما در دیتای لول ۳ (MBO) به دلیل اختصاص شناسه یکتا (Order ID) و ثبت نانوثانیهای رویدادها رفتار فریبنده بازیگران بزرگ فورا آشکار میشود.
کاربرد عملی لول 3 در تحلیل هیت مپ پرو چیست؟

هیتمپ پرو روی بستر دیتای لول ۳ (MBO) پیادهسازی میشود این دادهها با ردیابی لحظهای و موبهموی تکتک رویدادهای اردربوک (مثل ثبت،جابهجایی و لغو سفارشها) نقشه حرارتی بازار را به یک رادار دقیق تبدیل میکنند،راداری که برای تفکیک هویت سفارشها،ردیابی جایگاه صف،شناسایی اردرهای فیک (اسپوفینگ) و سنجش عمق واقعی نقدینگی بازار کاربرد دارد.
جایگاه دیتای لول ۳ در والیوم تریدینگ چیست؟
در والیوم تریدینگ دیتای لول ۳ (MBO) عمیقترین لایه تحلیلی اردر فلو و ریزساختار بازار است در حالی که دیتای لول ۲ فقط حجم مجموع سفارشها را در هر قیمت نشان میدهد دیتای لول ۳ ساختار درونی دفتر سفارشات را باز میکند تا تریدر ماهیت سفارشها،رفتار پول هوشمند موقعیت دقیق صف و اردرهای فیک را مستقیما تحلیل کند.
دیتای لول 3 برای چه بازارهایی فعال است؟
دیتا لول 3 محدود به یک بازار نیست به بورس و فید دیتای شما بستگی دارد در MBO سفارشهای قابلنمایش بهصورت جداگانه منتشر میشوند بهجای اینکه فقط مجموع حجم هر قیمت را ببینید
فیوچرز و آپشن گروه CME
همه محصولات روی CME Globex،شامل بورسهای CME، CBOT، NYMEX و COMEX و دستههایی مثل شاخصها،ارز،انرژی، فلزات و محصولات کشاورزی
مشتقات Eurex
فید EOBI اطلاعات سفارشهای قابلنمایش را با قیمت،حجم و اولویت زمانی، بدون محدودیت عمق منتشر میکند.
سهام آمریکا در بورس Nasdaq
فید TotalView-ITCH اطلاعات سفارشبهسفارش را ارائه میکند پوشش آن معاملات و سفارشهای داخل Nasdaq است حتی برای سهامی که محل پذیرششان NYSE است.
بعضی صرافیهای کریپتو
برای نمونه Coinbase Exchange کانال Full برای رویدادهای سفارش و معامله دارد قابلیت و دسترسی به فید به صرافی بستگی دارد
هزینه فید لول 3 در بازار فیوچرز چقدر است؟
هزینه دیتای لول ۳ یا MBO در بازار فیوچرز ثابت نیست و به بورس،تامینکننده دیتا و وضعیت حرفهای یا غیرحرفهای کاربر بستگی دارد.برای کاربران غیرحرفهای در بازارهای گروه CME معمولا هزینه یک بورس حدود ۱۳ تا ۴۰ دلار در ماه و بسته هر چهار بورس حدود ۴۰ تا ۱۰۱ دلار در ماه است این مبالغ مربوط به دیتاست هزینه نرمافزار و ابزارهای تحلیلی میتواند جداگانه محاسبه شود.
کدام پلتفرمها توان پردازش دیتای لول 3 را دارند؟
پلتفرمهایی مثل Bookmap،Sierra Chart و ATAS توان پردازش دیتای لول ۳ یا MBO را دارند
- Bookmap: برای تحلیل سفارشهای مجزا و استفاده از ابزارهای شناسایی آیسبرگ و استاپها.
- Sierra Chart: برای نمایش اندازهٔ سفارشهای مجزا و ترتیب نسبی آنها در صف با پکیج ۱۲ و فید Denali با محدودیت نمایش سفارشهای حداقل ۳ قراردادی
- ATAS: برای مشاهده صف سفارشها و تحلیل MBO با ابزارهای اختصاصی از طریق اتصال سازگار
برای استفاده از این قابلیت خود فید دیتا هم باید MBO ارائه دهد داشتن هیتمپ یا فوتپرینت بهتنهایی کافی نیست
مسیر یادگیری حرفهای در دوره لول 3 چگونه است؟
ورود به لایه میکرواستراکچر بازار و تحلیل فوقپیشرفته دیتای MBO بالاترین سطح تسلطی است که یک تریدر اردر فلو میتواند به آن دست پیدا کند در این سطح شما دیگر بازار را صرفا با کندلها تماشا نمیکنید بلکه تکتک سفارشها،نوبت دقیق در صف تطبیق و تلاش الگوریتمها برای فریب عموم بازار را در مقیاس میلیثانیه رصد میکنید.
یکی از مهمترین تمایزهای این سطح آموزشی مسلح بودن به زیرساخت نرمافزاری اختصاصی است دانشپژوهان حاضر در دوره لول 3 نیازی به برنامهنویسی یا صرف هزینههای سنگین خارجی برای ابزارهای تحلیلی ندارند چراکه در طول آموزش سه ابزار انحصاری و توسعهیافته زند تک یعنی ZTMBO ،ZT Auctions Engine و ZT Heat map pro به صورت رایگان در اختیار آنها قرار میگیرد تا بتوانند ردیابی صف،جریان سفارشات لحظهای را مستقیما روی پلتفرم نینجاتریدر پیادهسازی کنند.
پیشنیاز حیاتی: تسلط بر مفاهیم پایه ولوم تریدینگ
ورود به دنیای دیتای لول ۳ بدون شناخت مفاهیم پایه اردر فلو میتواند باعث سردرگمی شود به همین دلیل،برای شرکت در این دوره باید پیشتر بر مباحثی مانند والیوم پروفایل،دلتا و فوتپرینت تسلط داشته باشید؛گذراندن دوره ولوم تریدینگ (لول ۲) نیز پیشنیاز شرکت در دوره لول ۳ است.
اگر میخواهید بدانید هر دوره چه مباحثی را پوشش میدهد و مسیر یادگیریتان از کجا شروع میشود در ادامه سیلابس کامل هر دو دوره را مشاهده کنید و سرفصلها را با نیاز آموزشی خود مقایسه کنید.
معرفی دورههای آموزشی لول 2 و لول 3
در این ویدئوی آموزشی، استاد زند بهصورت عملی تحلیل ولوم تریدینگ را با استفاده از دادههای Level 2 و Level 3 توضیح میدهد.
مسیر یادگیری دوره لول 2 (ولوم تریدینگ)
شناخت روند اصلی و ثانویه در تایمفریم روزانه و ساعتی
یادگیری Market Profile، Volume Profile، VWAP و Price Edge
تحلیل Order Book، Time & Sales و رفتار معاملهگران تهاجمی و غیرفعال
شناسایی Absorption، Imbalance، Delta Divergence و Stop Hunting در Footprint
کار با POC، Cumulative Delta، Large Volume و Trade Size
اجرای استراتژی روی طلا، نفت، فارکس و شاخصها
تمرین با لایوترید، مدیریت ریسک و ابزارهای اختصاصی ZT
مسیر یادگیری دوره لول 3 (هیتمپ)
شناخت نقدینگی، Fresh Money، Equity، Best Bid، Best Offer و COB
یادگیری Hitting the Bid، Lifting the Offer، Sweep و Exhaustion
دریافت و تحلیل دیتای MBO و تنظیم حرفهای Heatmap و Order Book
شناخت Spread، Unfinished Auction و ساختار Matching Engine
بررسی الگوریتمهای FIFO، Pro Rata، Allocation و LMM
تحلیل Imbalance، Absorption، Responsive Buyer و Responsive Seller
شناسایی Iceberg، HFT، بزرگترین سفارش و رفتار بازارساز
ترکیب دانش بازار و ابزارهای لول ۳ برای ساخت استراتژی
اجرای استراتژیهای تخصصی روی بازارهای فیوچرز CME در وبینارهای دوره
این دوره برای معاملهگرانی مناسب است که به Level 2 و ولوم تریدینگ تسلط دارند.
جمعبندی: دیتای لول ۳ چه چیزی به تحلیل بازار اضافه میکند؟
دیتای لول ۳ یا MBO (Market by Order) سفارشهای قابلنمایش در دفتر سفارشات را بهصورت جداگانه ثبت میکند؛ درحالیکه دیتای لول ۲ معمولاً حجم سفارشها را در هر سطح قیمت تجمیعشده نشان میدهد. بنابراین، MBO میتواند جزئیاتی مانند حجم هر سفارش و تغییرات آن را برای تحلیل دقیقتر ساختار بازار در دسترس قرار دهد؛ البته نام و هویت واقعی سفارشگذار را آشکار نمیکند.
در عمل فایده دیتای لول ۳ به کیفیت و نوع فید،بازار مورد بررسی و امکانات پلتفرم تحلیلی بستگی دارد این دادهها میتوانند به بررسی تغییرات صف، لغو سفارشها و رفتار نقدینگی کمک کنند، اما بهتنهایی سفارشهای جعلی را قطعی اثبات نمیکنند، تضمینی برای اجرای سفارش یا پیشبینی حرکت قیمت نیستند و جایگزین مدیریت ریسک و درک مبانی ولوم تریدینگ نمیشوند.
لول ۲ نشان میدهد در هر قیمت چه حجمی تجمیع شده است؛ لول ۳ جزئیات سفارشهای منتشرشده در آن حجم را آشکارتر میکند. برای تفسیر درست این اطلاعات، ابتدا باید به مفاهیم پایهای مانند والیوم پروفایل، دلتا و فوتپرینت مسلط باشید؛ سپس میتوانید MBO را بهعنوان لایهای تکمیلی در تحلیل اردر فلو به کار بگیرید.
سوالات متداول
این محتوا توسط تیم آموزشی زندتریدرز تهیه و بازبینی شده است تا مفاهیم بازارهای مالی به صورت دقیق ساده و کاربردی آموزش داده شود. مطالب این صفحه صرفا جنبه آموزشی دارد و نباید به عنوان مشاوره مالی سیگنال معاملاتی یا تضمین بازدهی در نظر گرفته شود. فعالیت در بازارهای مالی با ریسک همراه است و مسئولیت هر تصمیم سرمایه گذاری بر عهده شخص کاربر است.راه های ارتباطی با زندتریدرز:




